Bạn có tin rằng khối lượng giao dịch spot toàn thị trường crypto đã giảm từ 1.043 tỷ USD xuống chỉ còn 214 tỷ USD chỉ trong vòng 9 tháng? Đó không phải là một con số ngẫu nhiên. Nó đến từ dữ liệu của The Block vào ngày 20 tháng 7 năm 2026, và nó kể một câu chuyện rất khác so với những gì bạn thấy trên các bảng giá xanh đỏ.
Khi tôi còn là sinh viên năm nhất ngành Mật mã tại Đại học Malaya, tôi đã chứng kiến cú sốc ICO 2017. Hàng trăm dự án ra đời, kêu gọi hàng triệu đô, nhưng rồi 90% trong số đó chết yểu. Tôi học được rằng quản trị không chỉ là vote, mà là văn hóa. Và bây giờ, khi nhìn vào khối lượng giao dịch đang lao dốc, tôi lại nhận ra một điều: sự im lặng của thị trường còn đáng sợ hơn cả sự hoảng loạn.
Bối cảnh: Sự bùng nổ và sự suy tàn
Năm 2025 là một năm kỳ diệu. AI + Crypto bùng nổ, RWA trở thành tâm điểm, và ETF Bitcoin thu hút dòng vốn tổ chức khổng lồ. Khối lượng giao dịch đạt đỉnh 1.043 tỷ USD vào tháng 10 năm 2025. Nhưng giống như mọi cơn sốt trước đây, nó đã để lại một vùng đất hoang.
Đến tháng 7 năm 2026, khối lượng giao dịch chỉ còn 214 tỷ USD – giảm gần 80%. Các nhà phân tích nói rằng thị trường “thiếu định hướng”, “không có narrative mới”. Nhưng tôi nghĩ sâu hơn: đây là hậu quả của một hệ thống đã bị bơm căng bởi kỳ vọng và bị xì hơi bởi sự thất vọng.
Trong những buổi workshop "DeFi for Dummies" tôi tổ chức vào năm 2020, tôi thường nói: “DeFi Summer dạy tôi rằng education > liquidity.” Bây giờ, liquidity biến mất, nhưng education có còn không? Người ta đã bỏ đi, để lại những chiếc ví lạnh và những NFT profile pic buồn bã.
Phân tích cốt lõi: Khối lượng thấp – kẻ thù hay người bạn?
Hãy nhìn vào con số: 214 tỷ USD mỗi ngày vẫn là một lượng tiền khổng lồ, nhưng so với đỉnh điểm 1.043 tỷ, nó cho thấy sự rút lui của dòng vốn đầu cơ. Những gì còn lại là các nhà giao dịch chuyên nghiệp, các quỹ đầu tư dài hạn, và những người như tôi – những kẻ tin vào phi tập trung đến tận xương tủy.
Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu trong governance on-chain mãi dưới 5%. Điều đó cho thấy “ra quyết định cộng đồng” thực chất là cá voi và VC giật dây sau bức màn. Và trong thị trường khối lượng thấp, những kẻ giật dây cũng im lặng. Họ chờ đợi, giống như mọi người.
Nhưng có một điểm mù: khối lượng thấp không có nghĩa là thị trường chết. Nó có nghĩa là thị trường đang thanh lọc. Năm 2018, sau ICO crash, khối lượng cũng giảm 90%. Và đó là lúc những dự án thực sự như Uniswap, Compound bắt đầu được xây dựng.
Hãy nhìn vào side của tôi: Dữ liệu blob post-Dencun sẽ bão hòa trong vòng hai năm, và khi đó phí gas của mọi rollup sẽ tăng gấp đôi. Đó là một vấn đề kỹ thuật mà ít người quan tâm giữa lúc khối lượng giao dịch đang rơi tự do. Nhưng nó là một tín hiệu quan trọng: hạ tầng vẫn phát triển, ngay cả khi thị trường im ắng.
Góc nhìn phản trực giác: Sự im lặng là món quà
Khi mọi người nói “thị trường chết”, tôi thấy một cơ hội. Là phụ nữ trong web3, tôi xây, không xin chỗ. Tôi đã từng xây dựng bộ sưu tập NFT “CryptoPioneers” trong sự cười nhạo của đồng nghiệp nam, và nó đã trở thành một dự án giáo dục thành công.
Bây giờ, tôi thấy khối lượng giao dịch thấp là thời điểm để các nhà xây dựng thực sự làm việc. Khi không còn tiền dễ kiếm, người ta buộc phải tập trung vào sản phẩm. Các dự án có TVL thực, có doanh thu, có cộng đồng trung thành sẽ sống sót. Những dự án chỉ biết farm và pump sẽ chết.
Tôi nhớ năm 2022, trong bear market, tôi đã tổ chức các buổi “Tâm sự blockchain” để an ủi những người mới mất tiền. Họ sợ hãi, nhưng rồi họ học cách quản lý rủi ro. Bear market là trường học tốt nhất.
Vậy nên, đừng nhìn vào khối lượng thấp mà nghĩ rằng crypto đã kết thúc. Hãy nhìn vào những gì đang được xây dựng. Các dự án L2 đang cải thiện khả năng mở rộng, các giao thức DeFi đang thử nghiệm các mô hình lãi suất thực tế (không phải tùy tiện như Aave và Compound), và các DAO đang học cách quản trị thực sự.
Takeaway: Câu hỏi cho bạn
Khi khối lượng giao dịch giảm 80%, hầu hết mọi người đều hoảng loạn hoặc thờ ơ. Nhưng tôi muốn hỏi bạn: Bạn đang xây dựng gì trong cơn mưa này?
Nếu bạn là một nhà đầu tư, hãy dành thời gian để nghiên cứu các dự án có nền tảng vững chắc. Nếu bạn là một nhà phát triển, hãy tập trung vào sản phẩm thay vì marketing. Nếu bạn chỉ là một người quan sát, hãy nhận ra rằng thị trường crypto đã từng chết nhiều lần, và lần nào cũng sống lại.
Là phụ nữ trong web3, tôi xây, không xin chỗ. Và tôi tin rằng, giống như mọi chu kỳ trước, sự im lặng hôm nay sẽ là nền tảng cho sự bùng nổ ngày mai.
Hãy nhớ: Khi ai cũng bỏ đi, đó là lúc những người xây dựng thực sự làm việc. Và câu hỏi duy nhất còn lại là: Bạn đang xây gì?