Một buổi sáng ở Kuala Lumpur, tôi mở terminal lên và thấy spot gold vượt $4,100/oz. Con số này không làm tôi bất ngờ. Nhưng thứ làm tôi giật mình là cách mà giới tài chính truyền thống đang kể lại câu chuyện này. Trên Bloomberg, họ gọi đó là 'flight to safety'. Trên CNBC, họ nói về 'inflation hedge'. Cả hai đều đúng, nhưng cả hai đều thiếu một lớp sâu hơn. — Root: Khám phá narrative đằng sau mỗi biến động giá.
Tôi đã thấy điều này trước đây. Năm 2017, khi làn sóng ICO bùng nổ, tôi ngồi đọc whitepaper của 50 dự án. EOS, Tezos, Filecoin. Tất cả đều có một câu chuyện — "dân chủ hóa tài chính", "web3", "tài chính phi tập trung". Nhưng chỉ có Ethereum thực sự kết nối được câu chuyện đó với kỹ thuật. Vàng bây giờ cũng vậy. Nó không chỉ là một tài sản. Nó là một narrative — một câu chuyện về sự mất niềm tin vào hệ thống tiền tệ hiện tại. Và câu chuyện đó đang được kể với âm lượng lớn hơn.
Hãy nhìn vào cơ chế. Tôi từng tư vấn cho một quỹ nhỏ trong DeFi Summer 2020. Chúng tôi đặt Uniswap cạnh Coinbase và hỏi: "Câu chuyện của ai mạnh hơn?" Uniswap kể về thanh khoản phi tập trung, về việc không ai có thể tắt sàn giao dịch của bạn. Coinbase kể về sự an toàn, về tuân thủ. Vàng bây giờ cũng vậy. Nó kể câu chuyện về một tài sản không có bên đối tác, không có rủi ro sàn giao dịch sụp đổ. Trong một thế giới mà FTX đã sụp đổ, Silicon Valley Bank đã sụp đổ, và Terra đã sụp đổ — câu chuyện đó trở nên cực kỳ mạnh mẽ. Đây là lúc mà narrative về 'phi tập trung thực sự' đang đánh bại narrative về 'tin tưởng vào tổ chức'.
Nhưng tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Năm 2021, tôi mua 3 CryptoPunks với giá 2 ETH. Tôi viết cả loạt bài trên Substack về cách narrative 'sở hữu kỹ thuật số' kích hoạt FOMO. Và rồi thị trường sụp đổ. Bài học tôi rút ra: không có câu chuyện nào là bất tử. Vàng vượt $4,100 không phải là tín hiệu để mua theo. Nó là tín hiệu để hiểu rằng câu chuyện về 'lạm phát vĩnh viễn' và 'suy thoái toàn cầu' đã đạt đến đỉnh điểm. Khi mọi người đều tin vào một câu chuyện, đó là lúc nó trở nên nguy hiểm nhất. Năm 2022, tôi đã mất $10,000 vì tin vào câu chuyện 'lợi suất 20%' của Terra. Tôi đã học được cách phân biệt giữa một narrative mạnh và một narrative bền vững.
Vậy câu chuyện tiếp theo là gì? Trong một thế giới mà vàng đang kể câu chuyện về sự sụp đổ của niềm tin, Bitcoin đang kể câu chuyện về sự thay thế. Ethereum đang kể về một hệ thống tài chính mới. Nhưng ai sẽ là người biết cách kể câu chuyện đó trước khi nó trở nên quá ồn ào? Đó là lúc tôi thấy giá trị thực sự của nghề này: không phải là mua token, mà là mua câu chuyện trước khi nó được viết ra.