Tuần này, thị trường lại một lần nữa bị cuốn vào vòng xoáy của dữ liệu CPI Mỹ. Đám đông nhảy múa trên từng con số, mua bán dựa trên từng basis point kỳ vọng của Fed. Trong khi đó, một con quái vật âm thầm khác đang thức giấc ở bên kia bán cầu, nhưng hầu như không ai trong giới crypto thèm để ý. Tôi đang nói về Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Và một báo cáo gần đây cho thấy họ sẵn sàng tăng lãi suất nhanh hơn mức 'mỗi nửa năm một lần'.
Hãy dừng lại một giây. Bạn nghĩ lãi suất Nhật ảnh hưởng gì đến ví crypto của bạn? Nếu câu trả lời của bạn là 'không', thì bạn đang bỏ lỡ nửa bức tranh vĩ mô quan trọng nhất của chu kỳ này.
Context: Bản đồ dòng chảy thanh khoản toàn cầu
Trong suốt một thập kỷ qua, Nhật Bản là 'gã say rượu' của nền kinh tế toàn cầu. Lãi suất gần như bằng 0, thậm chí âm, đã biến đồng Yên thành đồng tiền tài trợ (funding currency) hoàn hảo cho carry trade toàn cầu. Các quỹ đầu cơ, tổ chức tài chính và cả nhà đầu tư cá nhân đã vay Yên với giá rẻ mạt, sau đó đổ tiền vào các tài sản có lợi suất cao hơn: trái phiếu Mỹ, cổ phiếu công nghệ, và tất nhiên, cả Bitcoin.
Khi BOJ siết chặt, dòng vốn này đảo chiều. Bạn nghĩ đó là chuyện của thị trường ngoại hối? Sai. Đó là chuyện của thanh khoản toàn cầu. Đợt tăng lãi suất đầu tiên của BOJ năm 2024 đã gây ra một cơn địa chấn nhỏ trên thị trường trái phiếu, nhưng nó mới chỉ là khởi đầu. Báo cáo này nói về việc tăng tốc. Và tốc độ mới là thứ giết chết thị trường. Người ta mua hype, tôi mua sự im lặng.
Core: Khi gã khổng lồ thức giấc, crypto sẽ ra sao?
Chúng ta cần đi vào chi tiết kỹ thuật. Báo cáo chỉ ra rằng BOJ có thể chuyển từ nhịp tăng 25bp mỗi 6 tháng sang tăng 25bp mỗi quý, thậm chí nhanh hơn. Con số này nghe có vẻ nhỏ, nhưng nó là một sự thay đổi mang tính cấu trúc. Dựa trên kinh nghiệm phân tích dòng vốn của tôi, một sự thay đổi như vậy tác động đến crypto thông qua ba kênh chính:
- Kênh Carry Trade đảo chiều: Đây là kênh trực tiếp nhất. Khi lãi suất Yên tăng, chi phí vay Yên tăng lên. Các quỹ đang vay Yên để mua Bitcoin sẽ phải đóng vị thế. Họ bán Bitcoin, mua lại Yên, và trả nợ. Điều này tạo ra áp lực bán ròng. Năm ngoái, khi BOJ tăng lãi suất lần đầu, chúng ta đã thấy một đợt giảm mạnh của Bitcoin chỉ trong vài ngày. Nhưng đó là tin cũ. Tin mới là: tốc độ đảo chiều có thể nhanh hơn nhiều. Nếu BOJ tăng lãi suất vào tháng 7, và tiếp tục tăng vào tháng 9, chúng ta sẽ chứng kiến một làn sóng deleveraging có quy mô chưa từng thấy kể từ sau sự sụp đổ của FTX. Nó sẽ không ồn ào, nhưng nó sẽ âm thầm hút máu thị trường.
- Kênh dòng vốn vào từ tổ chức Nhật: Những người chơi lớn của Nhật như Ngân hàng Bưu điện Nhật Bản, hay các quỹ hưu trí khổng lồ, là những người nắm giữ trái phiếu Mỹ và quỹ chỉ số toàn cầu. Khi lãi suất trong nước tăng, chi phí cơ hội của việc giữ tài sản nước ngoài tăng lên. Họ sẽ bán tài sản nước ngoài và chuyển tiền về Nhật để đầu tư vào JGB (trái phiếu chính phủ Nhật) có lợi suất hấp dẫn hơn. Dòng vốn này có quy mô hàng trăm tỷ đô la. Và điều đó có nghĩa là gì cho thị trường Mỹ? Họ bán trái phiếu Mỹ, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, và thanh khoản toàn cầu thắt chặt. Khi thanh khoản thắt chặt, tài sản rủi ro như crypto luôn là thứ đầu tiên bị bán tháo. Đây không phải là một lý thuyết suông. Tôi đã theo dõi mối tương quan giữa lợi suất JGB 10 năm và giá Bitcoin trong 3 năm qua. Mối quan hệ nghịch đảo ngày càng rõ ràng hơn.
- Kênh đồng Yên mạnh: Nếu BOJ tăng lãi suất nhanh, đồng Yên sẽ mạnh lên so với Đô la Mỹ. Một đồng Yên mạnh sẽ làm giảm áp lực lạm phát nhập khẩu của Nhật, nhưng nó cũng sẽ làm cho carry trade kém hấp dẫn hơn. Và một khi thị trường bắt đầu định giá lại toàn bộ rủi ro, các stablecoin như USDT và USDC, vốn được hỗ trợ bởi trái phiếu Kho bạc Mỹ, cũng sẽ bị ảnh hưởng. Một sự sụt giảm nhỏ trong giá trị tài sản đảm bảo của USDT có thể gây ra một làn sóng FUD và rút tiền hàng loạt. Đây là kịch bản xác suất thấp, nhưng nếu nó xảy ra, nó sẽ là một sự kiện thiên nga đen cho crypto. NFT không có giá, chỉ có câu chuyện. Nhưng stablecoin thì có giá, và giá đó được hỗ trợ bởi thanh khoản.
Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Từ đầu năm đến nay, dòng tiền từ các sàn giao dịch tập trung ra ví cá nhân vẫn ở mức thấp. Điều này cho thấy các nhà đầu tư tổ chức lớn vẫn chưa thực sự quay trở lại. Họ đang chờ đợi. Và họ đang theo dõi BOJ chặt chẽ hơn bất kỳ ai trong chúng ta. Đám đông luôn đến sau. Tôi đang theo dõi dữ liệu hợp đồng tương lai Nikkei và USDJPY để tìm kiếm tín hiệu. Khi tỷ lệ mở (open interest) của carry trade bắt đầu giảm mạnh, đó là lúc tôi sẽ chuẩn bị tinh thần cho một đợt điều chỉnh.
Contrarian: Cuộc tranh luận về 'Decoupling' và sự thật phũ phàng
Cộng đồng crypto thích nói về 'decoupling' – ý tưởng rằng Bitcoin có thể trở thành một tài sản trú ẩn an toàn độc lập với các thị trường tài chính truyền thống. Họ nói rằng khi Fed in tiền, nhưng khi BOJ thắt chặt, thì mọi chuyện lại khác. Tôi cho rằng luận điểm này là sai lầm chết người. Trong ngắn hạn, Bitcoin có thể có những phiên giao dịch đi ngược, nhưng về mặt cấu trúc, nó vẫn là một tài sản rủi ro beta cao.
Hãy xem xét điều này: Khi BOJ tăng lãi suất, nó không chỉ ảnh hưởng đến dòng vốn vào crypto. Nó ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống thanh khoản toàn cầu. Và khi thanh khoản toàn cầu giảm, không có tài sản nào là an toàn. Các quỹ đầu cơ vĩ mô sẽ bán bất cứ thứ gì có thanh khoản tốt để đáp ứng các yêu cầu ký quỹ. Và Bitcoin, than ôi, có thanh khoản rất tốt. Nó không phải là một hòn đảo. Nó là một phần của đại dương tài chính rộng lớn.
Luận điểm đối lập của tôi là: Chúng ta đang ở trong giai đoạn cuối của một chu kỳ thanh khoản toàn cầu kéo dài. Các ngân hàng trung ương trên thế giới, từ Mỹ đến châu Âu và giờ là Nhật Bản, đều đang rút lại sự hỗ trợ. Crypto đã tăng trưởng trong môi trường thanh khoản cực kỳ dồi dào. Bây giờ, khi vòi nước bị vặn chặt, những người không chuẩn bị trước sẽ bị sốc. Sự im lặng trước cơn bão là điều đáng sợ nhất. Và thị trường hiện tại đang im lặng một cách đáng sợ.
Takeaway: Định vị cho chu kỳ tiếp theo
Bạn không thể dự đoán chính xác thời điểm một sự kiện vĩ mô sẽ xảy ra, nhưng bạn có thể chuẩn bị cho nó. Tôi không nói rằng bạn nên bán hết tài sản crypto ngay bây giờ. Tôi đang nói rằng bạn cần phải hiểu rõ rủi ro mình đang nắm giữ. Nếu bạn đang sử dụng đòn bẩy cao, hoặc đầu tư vào các altcoin có thanh khoản thấp, bạn đang chơi một trò chơi rất nguy hiểm. Một đợt giảm giá do BOJ kích hoạt có thể không kéo dài, nhưng nó có thể đủ mạnh để quét sạch những vị thế yếu.
Hãy nhìn vào dòng tiền. Theo dõi USDJPY. Theo dõi lợi suất JGB 10 năm. Đây là những chỉ báo hàng đầu tốt hơn bất kỳ biểu đồ kỹ thuật nào trên TradingView. Và hãy nhớ rằng, trong một chu kỳ giảm, khả năng sống sót quan trọng hơn lợi nhuận.
Người ta mua hype, tôi mua sự im lặng. Và sự im lặng trước cơn bão BOJ đang đến gần hơn bạn nghĩ. Bạn đã sẵn sàng chưa?